google-site-verification=mPlVZxFT00cp3wt61Vyp9f3WIbemYS89aj4HBoXqnpQ
Document Type : Review Article
چکیده: شاهنامه یکی از شاهکارهای ادبیات فارسی و سند هویت ایرانی است. ایرانیان قرنها به خواندن و بازخوانی شاهنامه دل سپردهاند و تفسیرهای نو و متفاوتی از این اثر عظیم ارائه دادهاند و گاه درونمایههای کهن شاهنامه را احیا کردهاند. این مقاله با هدف بررسی تأثیر شاهنامه بر رمان «الألعاب الفارسیه» اثر نویسنده مصری، احمد خالد توفیق و رمان «آخرین فریب» اثر نویسنده ایرانی-آمریکایی، پوروچیستا خاکپور نگاشته شده است. در این راستا، زمینهها و دلایل تأثیرگذاری شاهنامه بر دو اثر مذکور بر اساس رویکرد رنه ولک و مکتب فرانسوی ادبیات تطبیقی تحلیل و مقایسه شده است. بررسی دو رمان مذکور نشان داد که علیرغم برخی شباهتها میان دو اثر، تفاوتهای عمده بین آنها را میتوان به تفاوت نگاه نویسندگانشان نسبت داد. رمان «بازیهای فارسی» از منظر یک پزشک مصری نوشته شده که با تمسک به شاهنامه، گذشته و تاریخ و اسطورههای ملتی دیگر (ایران) را برای مردم مصر به تصویر میکشد، حال آنکه رمان «آخرین فریب» به قلم نویسندهای ایرانیتبار است که در شاهنامه فردوسی به دنبال بازیابی هویت ایرانی ازدسترفتهاش است و میخواهد پلی بین حال و گذشته خود بزند. با این حال، تأثیر اسطورههای شاهنامه بر دو اثر ادبی از دو دهه اخیر در دو سوی جهان، گواهی بر پویایی و حیات شاهنامه و وجود ارزشهای جهانی اخلاقی و انسانی در این اثر گرانقدر است که همچنان الهامبخش نویسندگان سراسر جهان است.
کلیدواژه: شاهنامه، ادبیات جهان، «بازیهای فارسی»، «آخرین فریب».